Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Βασικοί Κανόνες Νο 2

Το 2012 είχα προσπαθήσει να θέσω στον εαυτό μου βασικούς κανόνες της Μελισσολογίας.
Τώρα 2017 (μετά από την εμπειρία που αποκτήθηκε, τα λάθη που έγιναν και το διάβασμα που έχω ρίξει), προσπαθώ να κάνω αυτούς τους βασικούς κανόνες πιο σφικτούς, πιο αποδοτικούς και πιο ρεαλιστικούς. 

Το πιο πολύ βάρος το ρίχνω στην ΥΓΙΕΙΝΗ τους (ακάρεα και Νοζεμίαση), στο ΦΑΪ τους (μέλι & γύρη) και στους ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ (συνενώσεις) που θα έχουν τους χειμώνες. Σε αυτούς τους τρείς τομείς πιστεύω πλέον ότι πρέπει να δοθεί η μάχη. Αυτά τα τρία πράγματα αν ικανοποιούνται ταυτόχρονα, νομίζω ότι τα σμήνη θα καταφέρνουν να πηδάνε τα παλούκια που τους εμφανίζονται.

Ένα άλλο πολύ βασικό στοιχείο είναι η συνεχής βελτίωση των βασιλισσών. Γι'  αυτό έχω θέσει και μερικά κριτήρια (έκταση και εμφάνιση γόνου, ικανότητα αυτοκαθαρισμού, πολυσυλλεκτικότητα στην γύρη, ταχύτητα κτισίματος κεριού, ποσότητα συλλογής μελιού) που αν τα καλύπτουν, τότε το μελίσσι είναι υποψήφιο για δώσει παραφυάδες. Αν τα κριτήρια δεν καλύπτονται, τότε το μελίσσι πάει για διάλυση.



Αρχίζουμε λοιπόν...
Μια φορά τον χρόνο μέσα σε μία καλή μέρα του χειμώνα (που να υπάρχει χαλαρή μελισσόσφαιρα, κάποιο υποτυπώδες πέταγμα των μελισσών, θερμοκρασία 3-13οC και ήλιοφάνεια), μόλις καταλάβω ότι τα σμήνη έχουν ξεγονιάσει, κάνω εφαρμογή Οξαλικού Οξέως με ενστάλλαξη 5ml ανάμεσα σε κάθε πλαίσιο. Δημιουργώ σιρόπι 1:1 (1 Kg ζάχαρη και 1l νερό) όπου διαλύω 80 gr διένυδρου Ο.Ο. καθαρότητας 99%.
Η εφαρμογή γίνεται πρώτα δοκιμαστικά σε ένα σμήνος και την επόμενη μέρα θα ακολουθήσουν και τα άλλα.
Αν βρώ να έχουν μια χούφτα γόνο, τότε αυτόν τον γόνο τον θυσιάζω, προκειμένου να αποκαλυφθεί πλήρως το Βαρρόα (αν είναι δυνατόν να καταστρέψω τον γόνο την μια μέρα και να κάνω εφαρμογή την επόμενη, ώστε οι μέλισσες να έχουν καθαρίσει τα κελιά). Ο γόνος αυτός που θα καταστραφεί μέσα στον χειμώνα δεν θεωρείται και τόσο σημαντικό θέμα. Έτσι και αλλιώς τον χειμώνα καλό είναι να είμαστε ξεγονιασμένοι αφ' ενός για να ξεκουράζεται η βασίλισσα και αφετέρου  να μη έχουμε υπερβολικές καταναλώσεις τροφών προς υποστήριξη των γόνων, ούτε την ανάγκη οι μέλισσες να φιάξουν σφικτή μελισσόσφαιρα για σκέπασμά του. Η ανανέωση των πληθυσμών αυτή την στιγμή δεν μας απασχολεί, γιατί έτσι και αλλιώς αυτός ο πληθυσμός που τώρα έχουμε, προκειται αν επιζήσει όλο τον χειμώνα.
Το ποσοστό θανάτωσης του ακάρεως με αυτήν την εφαρμοφή είναι σημαντικότατος.

Αλλά δεν μένω εκεί. Σημαντική βοήθεια στο συνεχές κυνήγι του Βαρρόα προσφέρουν και οι τεχνικές διαχείρισης που ακολουθούν.
* Όλο τον χρόνο η κυψέλη διαθέτει ανοικτό πάτο με σήτα. Μερικά Βαρρόα πέφτουν μόνα τους κάτω, οπότε πάνε κατ' ευθείαν στο έδαφος. Κέρδος και αυτό.
* Πολύ συχνά (δεν έχουμε κανένα περιορισμό) πασπαλίζω τις μέλισσες με ζάχαρη άχνη. Αυτό προκαλεί το πέσιμο του Βαρρόα από το σώμα της μέλισσας γιατί οι βεντούζες που αυτό διαθέτει για να κολλάει πάνω της, δεν λειτουργούν πλέον τόσο καλά λόγω της ζάχαρης, που κάνει το σώμα της μέλισσας πιο γλιστερό στα Βαρρόα.
* Σε όλη την περίοδο που το μελίσσι αναπτύσσεται (άνοιξη), τοποθετώ στην κυψέλη πλαίσιο κηφηνογόνου. Μόλις αυτός κλείσει, μπαίνει στην κατάψυξη για μια μέρα και μετά επιστρέφεται στην κυψέλη για καθάρισμα των κελιών από τις μέλισσες. Ευκαιρία είναι τώρα να μετρήσω και την καθαριστική ικανότητα του κάθε σμήνους, όσον αφορά τον πεθαμένο γόνο. Αυτό είναι ένα από τα κριτήρια που λαμβάνω υπ' όψη μου για την επιλογή του καλύτερου μελισσιού με το οποίο θα κάνω παραφυάδες και Βασιλοτροφία.



Κάθε φορά που επιστρέφεται  ένα πλαίσιο από το μελισσοκομείο, αυτό μπαίνει για 2-3 μέρες στην κατάψυξη (-20οC) για να σκοτωθούν τα τυχόν υπάρχοντα αυγά του Κηρόσκορου.





Κάθε άνοιξη και φθινόπωρο φιάχνω 15 λίτρα σιρόπι (1:1) όπου διαλύω 1gr Θυμόλης. Από αυτό το σιρόπι σε διάστημα 1-2 εβδομάδων δίνω 2-3 λίτρα σε κάθε 10άρι μελίσσι για την αντιμετώπιση της Νοζεμίασης. Παράλληλα γίνεται και η επιθυμητή διέγερση τους.

Κάθε φορά που επιστρέφεται κυψέλη από το Μελισσοκομείο, αυτή μπαίνει σε θερμοθάλαμο για 24 ώρες σε θερμοκρασία 49οC, προκειμένου να σκοτωθούν τα σπόρια της Νοζεμίασης (τουλάχιστον της Nosema apis, γιατί της N. ceranae αντέχουν και σε αυτή τη θερμοκρασία) που επιζούν πάνω στο ξύλο.




Το φαϊ που μένει μέσα στη κυψέλη, επερχόμενου του χειμώνα, είναι το δικό τους μέλι. Υπολογίζω 4 Kg μελιού για ένα 10άρι μελίσσι. Παράλληλα με αυτό και επειδή δεν ξέρω πόσες ευκαιρίες θα έχω να ανοίξω την κυψέλη μέσα στον χειμώνα, σε κάθε κυψέλη βάζω και ένα σακούλι με ζαχαροζύμαρο που έχω φιάξει εγώ με το δικό μου μέλι. Όσο διαρκεί το μέλι σαν τροφή, το ζαχαροζύμαρο δεν θα το ακουμπήσουν, αλλά αν χρειαστεί θα καταφύγουν σε αυτό.
Τα σμήνη τα σφίγγω όσο περισσότερο μπορώ. Στην μέση όπου υποθέτω ότι θα σχηματιστεί η μελισσόσφαιρα αφήνω ένα κενό πλαίσιο και δίπλα σε αυτό, τα πλαίσια με γύρη και μέλια.
Πάνω από τα πλαίσια τοποθετώ κηρόπανο και η πόρτα μπάινει στην μικρή της διάσταση.




 
Με την πρώτη ένδειξη ότι τα μελίσσια αρχίζουν τον γόνο τους (συνήθως Ιανουάριος-Φεβρουάριος), βάζω Γυρεόπιτα με γύρη δική τους. Έτσι και αλλιώς το περιβάλλον έξω από την κυψέλη δεν δίνει ακόμη γύρη. Η έλλειψη γύρης (που είναι πρωτεϊνούχος τροφή) στις πρώτες μέρες της ζωής των μελισσών έχει σαν αποτέλεσμα την φτωχή ανάπτυξη του αδενικού τους συστήματος και κατά συνέπεια την μικρή διάρκεια ζωής αυτών. Θέλω λοιπόν ο γόνος να ταϊστεί καλά με γύρη




Όταν αρχίσει η συλλογή γύρης, εξετάζω το κριτήριο για την ικανότητα των μελισσιών να είναι πολυσυλλεκτικές στη γύρη. Η πολυσυλλεκτικότητα είναι ένα από τα κριτήρια που θα έχω στο μυαλό μου, όταν θα αποφασίσω από ποιά μελίσσια θα κάνω παραφυάδες ή βασιλοτροφία.  




Όταν τα μελίσσια αρχίζουν να κάνουν γόνο, εξετάζω το κριτήριο της ικανότητας τους να κάνουν αυτοκαθαρισμό. Έτσι  θυσιάζω περίπου 50 κελιά γόνου για να δω πόσο γρήγορα θα τα καθαρίσουν από τον νεκρό γόνο. Αν οι μέλισσες καθαρίσουν το 70% των κελιών σε 24 ώρες, το θεωρώ ένα καλό ποσοστό. 
Άλλο ένα κριτήριο που θα με οδηγήσει στην επιλογή των καλύτερων σμηνών για αναπαραγωγή. Ο γόνος είναι ένα από τα κριτήρια επιλογής μελισσιών και όσον αφορά την έκταση του και όσον αφορά την εμφάνιση του (διάσπαρτος γόνος σημαίνει κάτι μη επιθυμητό).




Για την διεγερτική τροφοδοσία των σμηνών λίγο πριν μπει η άνοιξη, τους δίνω  σιρόπι. Αν υπάρχει όμως κάποιο μικρό σμήνος θα προτιμήσω να του δώσω ζαχαροζύμαρο και όχι σιρόπι. Οι τροφές εκεί έξω δεν είναι ακόμα πολύ πλούσιες και φοβάμαι μήπως δεχτεί λεηλασία λόγω σιροπιού. 




Αν έχω αδύνατα σμήνη που υποψιάζομαι ότι σε αυτό φταίει η κακή βασίλισσα, τότε αυτά δεν προσπαθώ να τα ενισχύσω από άλλα μελίσσια. Δεν αξίζει ο κόπος. Αντίθετα από αυτά παίρνω πλαίσια να ενισχύσω άλλα μελίσσια και το συγκεκριμένο μελίσσι διαλύεται. Το μέλλον αυτών των κακών βασιλισσών είναι η αντικατάσταση τους με την πρώτη ευκαιρία.




Τελειώνοντας το Φθινόπωρο αποφασίζω ποιές βασίλισσες πρέπει να θανατωθούν (είτε λόγω 2ετίας, είτε λόγω κακής βαθμολογίας στα κριτήρια επιλεξιμότητας), και προχωρώ σε συνενώσεις σμηνών. Ο χειμώνας απαιτεί καλούς πληθυσμούς. Αναγκαστικά τα σμήνη θα μειωθούν στον συνολικό τους αριθμό, αλλά την επόμενη άνοιξη θα ξαναδημιουργηθούν παραφυάδες ώστε ο συνολικός αριθμός του κοπαδιού να μένει ο επιθυμητός.




 
Κάθε κυψέλη που επιστρέφει για συντήρηση και κάθε πλαίσιο που έρχεται για να λιώσω το κερί του, περνάει από απολύμανση με φλόγιστρο.